Viên nén gỗ Việt Nam: Top 2 thế giới về xuất khẩu (chỉ sau Hoa Kỳ), chinh phục Nhật Bản, Hàn Quốc, mở rộng sang EU và thị trường mới.

Sự Phát Triển Mạnh Mẽ Của Ngành Viên Nén Gỗ Tại Việt Nam

Trong vòng một thập kỷ, ngành viên nén gỗ Việt Nam đã vươn lên thành một trong hai quốc gia xuất khẩu viên nén lớn nhất thế giới, chỉ sau Hoa Kỳ. Sự tăng trưởng này đến từ việc tận dụng nguồn phụ phẩm dồi dào của ngành chế biến gỗ, cùng với xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu sang sinh khối – năng lượng tái tạo có lượng phát thải carbon thấp.

Tính đến năm 2025, Việt Nam có khoảng 80 nhà máy sản xuất viên nén gỗ quy mô lớn và hàng trăm cơ sở vừa, nhỏ trải dài khắp cả nước, tập trung mạnh tại Đông Nam Bộ, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên và các tỉnh lâm nghiệp trọng điểm. Sản lượng xuất khẩu năm 2024 đạt 6,03 triệu tấn, kim ngạch gần 805 triệu USD – tăng mạnh so với các năm trước đó, dù chịu nhiều biến động về giá nguyên liệu và thị trường .

Các doanh nghiệp Việt Nam đang ngày càng chuyên nghiệp hóa chuỗi sản xuất, tăng cường đầu tư vào công nghệ, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, nâng cao năng lực cạnh tranh và tuân thủ các tiêu chuẩn bền vững quốc tế như FSC, PEFC, SBP, ENplus…

Thị Trường Xuất Khẩu Viên Nén Gỗ: Nhật Bản, Hàn Quốc Dẫn Đầu

Thị phần và vai trò các thị trường trọng điểm

Hai thị trường xuất khẩu viên nén gỗ lớn nhất của Việt Nam là Nhật Bản và Hàn Quốc, chiếm trên 94% tổng lượng và 92% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành. Năm 2024, Việt Nam xuất khẩu sang Nhật Bản khoảng 60% tổng sản lượng, Hàn Quốc chiếm khoảng 34% . Giá xuất khẩu trung bình năm 2024 đạt 144 USD/tấn tại Nhật Bản và 109 USD/tấn tại Hàn Quốc – mức giá cạnh tranh trong khu vực châu Á.

Nhu cầu của hai thị trường này tiếp tục ổn định và có dấu hiệu tăng trưởng do chính sách phát triển năng lượng tái tạo, cụ thể là hỗ trợ giá FIT (Nhật) và thực hiện tiêu chí RPS (Hàn Quốc) cho phát điện sinh khối. Nhật Bản và Hàn Quốc ưu tiên nhập khẩu viên nén gỗ từ Việt Nam nhờ khoảng cách gần, nguồn cung dồi dào và doanh nghiệp Việt ngày càng nâng cao chất lượng.

Cơ hội và rủi ro

Tuy vậy, việc phụ thuộc quá lớn vào hai thị trường này cũng tiềm ẩn rủi ro về biến động chính sách nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật, và cạnh tranh giá thành từ các nước khác trong khu vực. Do đó, việc mở rộng sang các thị trường mới là hướng đi tất yếu cho ngành viên nén gỗ Việt Nam.

Thị Trường Mới Nổi & Rào Cản Xuất Khẩu Viên Nén Gỗ

EU – động lực tăng trưởng tiềm năng

Liên minh châu Âu (EU) đang nổi lên là thị trường giàu tiềm năng cho viên nén gỗ xuất khẩu. Năm 2024, EU nhập khoảng 1,6% tổng lượng viên nén của Việt Nam nhưng dự báo sẽ tăng mạnh do chính sách giảm phát thải carbon, thay thế nhiên liệu hóa thạch và cấm nhiệt điện than ở nhiều quốc gia thành viên (Đức, Pháp…). Tuy nhiên, rào cản lớn là yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, chứng nhận bền vững (FSC, PEFC, SBP) và tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật châu Âu như ENplus, ISO 17225-2.

Viên nén gỗ Việt Nam phải đáp ứng tiêu chuẩn về độ tro (thường <1%), hàm lượng ẩm thấp, không lẫn tạp chất và đảm bảo không góp phần gây mất rừng theo Quy định Chống mất rừng của EU (EUDR).

Thị trường mới tại châu Á

Ngoài EU, các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Đài Loan, và một số quốc gia châu Á khác đang tăng dần nhu cầu nhập khẩu viên nén gỗ cho phát điện và công nghiệp. Đặc biệt, Trung Quốc có tiềm năng sử dụng 8–10 triệu tấn/năm nếu mở cửa nhập khẩu viên nén quy mô lớn.

Tiêu chuẩn chất lượng và thách thức cạnh tranh

Xu hướng toàn cầu buộc các doanh nghiệp viên nén gỗ Việt Nam phải chuẩn hóa sản xuất, minh bạch chuỗi cung ứng và xây dựng vùng nguyên liệu có chứng chỉ bền vững. Việc áp dụng các chứng nhận quốc tế giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, đồng thời tránh rủi ro từ các đợt kiểm tra, siết chất lượng bất ngờ từ đối tác nhập khẩu.

Chính Sách Hỗ Trợ – Đòn Bẩy Phát Triển Ngành Viên Nén Gỗ

Nghị định, quyết định và định hướng quốc gia

Ngành viên nén gỗ nằm trong định hướng phát triển năng lượng sạch và kinh tế tuần hoàn của Chính phủ Việt Nam. Quy hoạch Điện VIII, Quyết định 266/QĐ-TTg (12/2/2025) và Đề án phát triển Kinh tế tuần hoàn (Quyết định 687/QĐ-TTg, 2022) đều khuyến khích phát triển sản xuất – xuất khẩu viên nén gỗ, đồng thời ưu tiên thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng sinh khối trong phát điện.

Tháng 2/2025, Thủ tướng ban hành Quyết định 266/QĐ-TTg định hướng từ năm 2050 sẽ chuyển đổi hoàn toàn các nhà máy nhiệt điện than sang dùng sinh khối (bao gồm viên nén gỗ), tạo thị trường lớn ngay trong nước và nâng cao giá trị xuất khẩu .

Doanh nghiệp chủ động chuyển đổi, nâng chất lượng

Các doanh nghiệp ngành viên nén gỗ Việt Nam đang tăng cường liên kết với hộ trồng rừng, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn FSC, PEFC; đầu tư máy móc hiện đại và chuẩn hóa quy trình sản xuất để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường lớn.

Tiềm năng tăng trưởng bền vững & đóng góp của Nhơn Tân Group

Xu hướng tăng trưởng toàn cầu

Dự báo đến năm 2030, nhu cầu viên nén gỗ toàn cầu sẽ tăng 250%, đạt hơn 36 triệu tấn/năm, giá trị ngành dự kiến trên 17 tỷ USD. Việt Nam được đánh giá là trung tâm sản xuất viên nén gỗ lớn nhất Đông Nam Á, đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển năng lượng sạch toàn cầu .

Nhơn Tân Group: Sẵn sàng tham gia chuỗi giá trị xuất khẩu

Là một trong những doanh nghiệp tiên phong phát triển công nghiệp xanh tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên, Nhơn Tân Group định hướng đẩy mạnh đầu tư sản xuất viên nén gỗ theo tiêu chuẩn FSC. Thị trường xuất khẩu chính của Nhơn Tân group hiện tại là Nhật Bản và công ty sẵn sàng mở rộng sang Hàn Quốc và các thị trường mới nổi. Các nhà máy viên nén gỗ của Nhơn Tân ứng dụng công nghệ hiện đại, kiểm soát chặt nguyên liệu đầu vào và chú trọng phát triển vùng trồng rừng bền vững, qua đó khẳng định vị thế trong ngành xuất khẩu viên nén gỗ Việt Nam.

Viên nén gỗ Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành ngành xuất khẩu tỷ đô, với lợi thế nguồn nguyên liệu phong phú, chính sách hỗ trợ mạnh mẽ và nhu cầu toàn cầu tăng cao. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp Việt phải liên tục nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường và chuẩn hóa sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế. Sự góp mặt của các tập đoàn lớn như Nhơn Tân Group sẽ tạo thêm động lực và nâng tầm vị thế viên nén gỗ Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu năng lượng sạch thế giới.